Nigdy nie byłem zwolennikiem telefonów z dotykowym wyświetlaczem. Owszem, dawno temu, używałem przez jakiś czas takiego - Motorola Accompli 008 z dotykowym, monochromatycznym ekranem, a potem przechodziły przez moje ręce modele Sony Ericssona oparte na UIQ, jednak nigdy nie byłem przekonany do tej formy obsługi telefonu.
Dlatego też nie powitałem z entuzjazmem pierwszego telefonu S60 bez klawiatury - Nokia 5800 XpressMusic.
Moje wątpliwości nie zostały rozwiane przy okazji przetestowania urządzenia podczas Smartphone Show w Londynie. Ten krótki test piszę więc z pozycji sceptyka co nie tyle wynika z rozczarowania samym produktem, a bardziej koncepcją smartfona z dotykowym ekranem.

W związku z tym, że na Smartphone Show oświetlenie nie pozwalało na zrobienie dobrej jakości zdjęć (tylko kilka nadaje się do publikacji) zilustruję mój tekst fotografiami wykonanymi przez innych. W tekście będę również wspierał się niektórymi informacjami z testu przeprowadzonego przez Mobile-Review, który w tej chwili jest chyba najbardziej wyczerpującym opisem modelu 5800.

Wygląd

Wymiary telefonu to 111x51.7x15.5 mm, jest on zdecydowanie węższy od konkurencji i dziękai temu wygodniej i pewniej trzyma się go w dłoniach. Równocześnie jednak musimy pogodzić się z mniejszym rozmiarem ekranu - 3.2 cali. Rekompensuje nam to wyższa rozdzielczość 640x360 [dla porównania iPhone ma 320x480] i idealny do oglądania filmów format obrazu - 16:9.



Zresztą oglądanie filmów video to mocna strona 5800. Obraz jest ostry i wyraźny, bez problemu możemy odczytać nawet niewielkie napisy, a wszystko płynnie, bez zacięć i przerw.



Obudowa w całości wykonana jest z plastiku, podobnego do tego używanego w innych modelach jak np. N85 czy N81.

Brak elementów metalowych nie działa wcale na niekorzyść N5800. Urządzenie wygląda na solidne, nic nie trzeszczy i nie wygląda na to żeby miało być nietrwałe. Nie jest to oczywiście elegancja iPhone, ale w końcu XpressMusic jest raczej serią ze "średniej półki" w przeciwieństwie do Nseries przeznaczonej dla bardziej wymagającego użytkownika.

Po bokach mamy dedykowany klawisz aparatu, przyciski do ustawiania głośności i suwak do blokowania ekranu. Z drugiej strony znajdują się gniazda karty pamięci (w zestawie 8GB)i karty sim, umieszczone obok siebie, a także dwa głośniki stereo.
Pod ekranem znajdują się 3 przyciski funkcyjne (zielona i czerwona słuchawka oraz menu), a od spodu mamy wejście słuchawkowe typu jack 3.5mm, gniazdo ładowarki i port micro USB. Warto też wspomnieć że telefon został wyposażony w specjalny sensor który wyłącza ekran gdy zbliżamy go do ucha.
Model nie ma klasycznej klapki na baterię. Wymieniamy ją ściągając cały tylni panel. Niektórych na pewno zrazi również brak osłony aparatu.

Oto Nokia N5800 ze wszystkich stron - zdjęcie pochodzi z Mobile-Review

Interfejs

W telefonie, który nie ma klasycznej klawiatury metody wprowadzania tekstu i wygoda obsługi dotykowego ekranu są podstawowymi kryteriami oceny urządzenia. Trzeba przyznać, że wzorem obecnie jest tu iPhone, bez względu na to czy jesteśmy zwolennikiem tego produktu czy nie. Większość firm z większym lub mniejszym powodzeniem próbuje po prostu kopiować interfejs Apple, na szczęście Nokia nie poszła w ta stronę.
Model 5800 ma praktycznie klasyczny interfejs S60 z paroma usprawnieniami. Wielbiciele iPhona będą więc kręcić nosem, ale dla aktualnych użytkowników S60 to duże ułatwienie, sprawiające że 5800 będą umieli obsługiwać od razu po wyjęciu z pudelka, bez zagłębiania się w instrukcje.



Jeśli chodzi o wspomniane wcześniej usprawnienia to najważniejszym z nich jest ekran aktywnego trybu gotowości (zwany tez pulpitem) czyli to co widzimy po włączeniu urządzenia.
Zamiast klasycznych ikon najczęściej używanych aplikacji, możemy na pulpicie umieścić nasze najważniejsze kontakty.



Po kliknięciu w miniaturkę zdjęcia, reprezentująca konkretną osobę z naszej książki adresowej, otwiera się menu kontekstowe, które umożliwia błyskawiczne sprawdzenie ostatnich wiadomości od niej, historii połączeń a nawet kanał rss zdjęć udostępnionych w serwisie ovi czy filmów z youtube. Oczywiście od razu można też wysłać SMSa czy zadzwonić.



Rozwiązanie jest szalenie wygodne i podkreśla, że 5800 to po pierwsze smartfon a nie odtwarzacz muzyki z opcją telefonu.

Drugim znaczącym usprawnieniem interfejsu jest specjalne menu multimedialne wysuwające się z góry po dotknięciu specjalnej ikony.



Mamy dzięki niemu bardzo szybki dostęp do podstawowych opcji jak odtwarzacz muzyki, przeglądarka www czy aparat.

Oczywiście wszystkie inne elementy pulpitu również są interaktywne. Po kliknięciu w zegar przechodzimy do panelu jego ustawień, data zaprowadzi nas do kalendarza a wskaźnik baterii do szczegółowych o niej informacji.

Nokia 5800 oferuje 4 sposoby wprowadzania tekstu - klasyczna telefoniczna klawiatura numeryczna, mini QWERTY dostępna zarówno w trybie poziomym jak i pionowym, pełna QWERTY przystosowana do obsługi palcami i w końcu panel do ręcznego wpisywania liter i całych wyrazów które następnie są rozpoznawane i zamieniane w tekst.

Klawiatura numeryczna to bardzo przydatne rozwiązanie gdy chcemy/musimy obsługiwać telefon jedną ręką. Najbardziej przydaje się podczas wybierania numeru telefonu ale i krótkie SMSy można w ten sposób napisać.



Klawiatura mini QWERTY to najlepszy sposób na wprowadzanie tekstu przy pomocy stylusa lub kostki dołączonej do telefonu. Można próbować korzystać z niej przy pomocy palców ale to raczej zadanie dla osób o drobnych dłoniach, a nawet wtedy o pomyłki nietrudno.





Mini QWERTY działa zarówno w pionie jak i w poziomie, a panel można swobodnie przesuwać po ekranie gdy zasłania jakiś istotny element.

Pełna klawiatura QWERTY przydaje się gdy chcemy pisać palcami. Klawisze są duże i wygodne. To prawdopodobnie najszybsza metoda wprowadzania tekstu. Z racji rozmiaru działa tylko w trybie landscape.



Panel do pisania ręcznego jest raczej ciekawostką niż pełnoprawnym sposobem na pisanie. Owszem wszystko działa dość sprawnie a rozpoznawanie tekstu jest w miarę dokładne ale na dłuższą metę pisanie po ekranie staje się uciążliwe.



Chłopaki z Mobile-Review przeprowadzili ciekawy test. Dali kilku osobom, zarówno użytkownikom iPhone jak i posiadaczom klasycznych telefonów, zadanie wpisania wybranego tekstu na 5800 i iPhone. W tabelce poniżej znajdują się wyniki. Za punkt odniesienia przyjęto czas wpisywania na telefonie Apple.

Parametr	Apple iPhone	Nokia 5800 mini QWERTY palcami	Nokia 5800 mini QWERTY stylusem	Nokia 5800 pełna QWERTY	Nokia 5800 numeryczna
Czas pisania	1	1.4	1	0.8	2.1
Liczba błędów (procentowo)	3%	4%	2%	2%	1%

Jak widać wyniki są porównywalne, a pełna QWERTY w 5800 jest nawet szybsza niż klawiatura iPhone'a.

Sam testując 5800 nie miałem żadnych problemów z wprowadzaniem tekstu. Pomijając fakt ze wirtualna klawiatura nigdy nie będzie tak wygodna jak prawdziwa, to pisanie na "dotykowcu" Nokia było dość wygodne, zwłaszcza, że po wybraniu każdego klawisza, telefon delikatnym drganiem potwierdza wybor.

Pora więc przejść do podsumowania obsługi dotykowego wyświetlacza w smartfonie Nokia 5800. Teoretycznie wszystko jest w porządku. Dostajemy mnóstwo (chyba najwięcej wśród aktualnie dostępnych telefonów) sposobów na wprowadzanie tekstu, większość elementów jest interaktywna, mamy dodatkowe menu ułatwiające pracę a wszystko w znajomym stylu S60. Jest jednak jedno, dość znaczące "ale" - czułość ekranu. Nie wiem czy tak będzie w modelach przeznaczonych do sprzedaży, czy problem ten występował tylko w udostępnionym mi egzemplarzu, ale odniosłem wrażenie że ekran inaczej reaguje na dotyk w różnych elementach interfejsu. Czasem wszystko przebiegało idealnie np. podczas pisania tekstu, w galerii natomiast już miałem problemy. Musiałem naciskać mocniej, czasami po kilka razy żeby osiągnąć efekt. Było to strasznie irytujące i psuło całą "zabawę". Oby to był problem łatwy do naprawienia bo jeśli nie to nie wróżę 5800 dobrej opinii wśród użytkowników.

Kolejnym dość istotnym niedociągnięciem w prezentowanym mi egzemplarzu była czułość accelerometra. Wystarczyło lekko zmienić pozycję telefonu i ekran już się obracał. Jeśli tak miałoby by być w modelach sprzedażowych to lepiej żeby accelerometra w ogóle nie było albo żeby można go wyłączyć. Ja zrobiłbym to natychmiast. Mam jednak nadzieję że to też zostanie poprawione.

Kamera

Nokia 5800 została wyposażona w aparat cyfrowy o rozdzielczości 3.2 mln pixeli z optyką Carl Zeiss. Parametry te nie robią wrażenia ale w zupełności wystarczą do codziennych fotek. Prawdopodobnie Nokia ma zamiar wypuścić specjalną, fotograficzną wersję telefonu S60 v5, ale nie ma na ten temat jeszcze żadnych oficjalnych wieści. Przedstawiciel Forum Nokia, którego o to pytałem, zasłaniał się tajemnicą ale między słowami sugerował ,że w 2009 powinno pojawić się więcej "dotykowców" fińskiego producenta.



Aparat jest bardzo bogaty w opcje. Do dyspozycji mamy szereg programów tematycznych (automatyczny, użytkownika, tryb makro, portretowy, sportowy, nocny, krajobrazowy ), samowyzwalacz, balans bieli oraz parę efektów (sepia, czarno-biały, negatyw). Uruchamiamy go wciskając dedykowany przycisk z boku, a do zoomu służą klawisze regulacji głośności. Oprócz zdjęć możemy oczywiście kręcić również filmy video o maksymalnej rozdzielczości 640x480 przy 30 kl/s.

Aplikacje

Niestety z powodu dość ograniczonego czasu nie miałem możliwości szczegółowego przetestowania dostępnych w telefonie 5800 aplikacji. Mogę jedynie napisać, że większość przypominała te znane z modeli S60 3 edycji.
Smartfon jest również kompatybilny z programami zewnętrznych developerów przygotowanymi dla S60 3 edycji. Niestety żeby umożliwić obsługę aplikacji, które nie zostały zoptymalizowane pod kątem dotykowego ekranu, za każdym razem wyświetla się wirtualna klawiatura numeryczna upodabniając 5800 do klasycznej komórki. Programy więc nie rozciągają się na cały ekran jak to ma miejsce np. w E90, a zajmują tylko część wyświetlacza o wymiarach porównywalnych z ekranem E51.

Nokia 5800 Xpress Music jest przedstawicielem muzycznej serii Nokia, producent jednak nie postarał się o uatrakcyjnienie odtwarzacza. Jest to niemal ta sama aplikacja jaka znamy z S60 3 edycji. Trochę szkoda, że o tym nie pomyślano.



Warto za to pochwalić urządzenie za głośność i jakość dźwięku. Jest to chyba jeden z najlepiej grających telefonów na rynku. Nie testowałem sprzętu ze słuchawkami więc trudno jest mi powiedzieć jak to wygląda w tym przypadku.

Galeria nie jest tak bajerancka jak w iPhone z powodu braku multitoucha, ale za to oferuje szereg opcji edycyjnych. Możemy poprawić kolory i kontrast, rozjaśnić fotki czy dodać do nich tekst albo grafikę.

Telefon został wyposażony w specjalnie dostosowaną wersję programu Mapy. Sprawuje się on znakomicie zamieniając 5800 w pełnoprawne urządzenie do nawigacji. Duży, dotykowy wyświetlacz, dobre głośniki i szybko logujący się GPS sprawiają, że tradycyjne "nawigatory" mogą iść w odstawkę.

Nie poprawiono też jakoś znacznie przeglądarki stron www. To wciąż ta sama aplikacja, którą znamy z S60 3 edycji wzbogacona jedynie o obsługę dotykową typu przewijanie etc. Redaktorzy Mobile-Review bardzo ją skrytykowali uznając że to najsłabszy element tego telefonu i nie ratuje go nawet pełna obsługa Flasha. Ja niestety nie mogłem sobie wyrobić na ten temat zdania, ale znając wersję przeglądarki, którą mam w E90 też muszę przyznać, ze nie jest to ideał.

Podsumowanie

Nokia 5800 Xpress Music nie przekonała mnie do telefonów z dotykowym wyświetlaczem i bez prawdziwej klawiatury. Nawet gdyby wszystkie wspomniane przeze mnie błędy zostały poprawione i tak bym jej nie kupił. Tak jak nie mam zamiaru kupować iPhone.
Chętnie za to widziałbym niektóre rozwiązania z S60 v5 w telefonach S60 v3 np. kontakty w aktywnym trybie gotowości.

Błędne jest określanie tego modelu jako "iPhone killera" bo te urządzenia tak naprawdę niewiele mają ze sobą wspólnego.
Produkt Apple to urządzenie z innej (co nie znaczy że z lepszej) ligi. Świetny design, efektowny interfejs użytkownika, znakomicie spisujący się multitouch sprawiają, że nie wierzę, żeby osoba pragnąca iPhone'a nagle zmieniła zdanie i kupiła jakiegoś HTC, Samsunga czy Nokię. Jeśli ktoś potrzebuje urządzenia do przeglądania multimediów i słuchania muzyki lepiej nie mógł trafić.

Nokia 5800 nie ma szans w walce z iPhonem o serce konsumenta mediów jednak wyprzedza go o parę długości jeśli chodzi o funkcjonalność. To sprzęt bardziej dla twórców niż biernych odbiorców, dla ludzi aktywnych potrzebujących smartfona w prawdziwym tego słowa znaczeniu czyli zastępującego/uzupełniającego komputer stacjonarny. To w końcu narzędzie dla ludzi, którzy bardziej potrzebują telefonu/komunikatora niż podręcznej przeglądarki zdjęć.

Gdy na początku imprezy jedna osoba pokaże swojego iPhone a druga Nokie 5800 uwaga wszystkich skupi się na tym pierwszym. Nie będzie końca ochów i achów. Ale pod koniec tej samej balangi o produkcje Apple nikt już nie będzie pamiętał, w końcu ile razy można podziwiać te same sztuczki. O wiele więcej zabawy przyniesie przeglądanie dopiero co zrobionych Nokią zdjęć i filmów video, wymienienie się numerami telefonów, SMSami i MMSami a w końcu powrót do domu z pomocą prawdziwej nawigacji GPS.