Warto, więc znać podstawową strukturę katalogów i plików systemu.
Ta część artykuł dotyczy tylko S60 i pierwszych wersji systemu z pod znaku Symbian.
I powstał dysk C: a na nim katalog \System\
Katalog \System\ w Symbianie pełni rolę podobną do katalogu \Windows\ znanego z okienek Microsoftu. Trzymane są tam wszystkie ustawienia telefonu i instalowanych programów, książka adresowa, rozkład menu, kalendarz etc. Omówmy teraz dokładniej jego strukturę oraz praktyczne zastosowanie tych informacji.
C:\System\Apps\
Jako porównanie możemy skorzystać z analogii między okienkami. I tak \App\ to połączenie \Documents and Settings\Nazwa_urzytkownika\Dane aplikacji\ i \Program Files\. Trzymane są tam ustawienia programów, savy gier, itp. Jeżeli podczas instalacji aplikacji wybraliśmy [telefon] to znajdziemy tam również naszą aplikację. Nie zaleca się jednak instalowania aplikacji na C, gdyż ten dość szybko się zapycha, fragmentuje. Nie mówiąc już o tym, że po formacie telefonu po naszej aplikacji nie będzie śladu. Trzeba pamiętać, że kiedy zechcemy odinstalować jakąś aplikację, czy jest ona na telefonie czy na karcie MMC, zdarzają się, że ustawienia jej dalej zalegają na dysku. Trzeba, więc ręcznie usunąć całą zawartość C:\System\Apps\Nazwa_aplikacji
C:\System\Bootdata\
Tu znajdziemy ustawienia powiedzmy „niskopoziomowe” takie jak: ustawiony język w telefonie, język karty SIM etc. Zważcie na to, że jeżeli ustawimy język polski niektóre pliki zmienią rozszerzenie na *.D27 a jak wybierzemy angielski *.D01 – są to kody, jakimi posługuje się system do rozpoznawania języków. (Więcej w części mówiącej o plikach *.RSC, *.rXX)
C:\System\Data\
Bardzo ważny katalog systemowy, tam telefon przechowuje między innymi ustawienia takie jak:
- układ menu: Application.dat
- ustawienia alarmów: Almsvr.dat
- punkty dostępowe GPRS: cdbv2.dat
- kontakty: Contacts.cdb
- notatki: Notepad.dat
- skróty klawiszy: Spdia.db
- dodane słowa w T9: T9UDB0f.DAT
- tapeta pulpitu – backgraundimage.mbm
Do instalowane programy czasem też dodają swoje pliki.
C:\System\Mail\
Jak sama nazwa wskazuje znajdziemy tu wszystko, co zostało przesłane na nasz telefon przez SMS/MMS/IrDa/BT. W dość skomplikowanej strukturze tego katalogu pierwsze miejsce zajmuje plik, index który trzyma spis wszystkiego, co przechowuje folder \Mail\ Do przeglądania tego katalogu zaleca się skorzystanie z menagera plików udostępniającego łatwą eksplorację (SmartFileMan, FExplorer) Za ich pomocą możemy łatwo zarządzać przysłanymi nam zdjęciami, dzwonkami, etc. Domyślnie katalog ten znajduje się na dysku C: W niektórych telefonach można ustawić, aby zmienić tą ścieżkę na E: (karta pamięci) Dla tych, którzy nie mają takiej opcji istnieje program MsvDriveE. Więcej o wiadomościach w dalszej części artykułu.
\System\Programs\
Tu znajdziemy zazwyczaj pliki typu *.exe czy *.dll dlatego, że system stąd ładuje usługi zainstalowanych programów jak również swoje.
\System\recogs\*.mdl – są to biblioteki recognizerów, czyli pliki, które umożliwiają powiązania plików z aplikacjami jak i załadowanie bibliotek do pamięci czy start aplikacji.
Przypomina to okienkowy autostart. Pliki z rozszerzeniem *.mdl pozwalają na załadowanie, zainicjowanie usług (najczęściej z \programs) (więcej w części o rozszerzeniach)
\System\Shareddata\*.ini
Ustawienia, które dotyczą tylko systemu znajdziemy właśnie tu. W plikach *.ini znajduje się cała konfiguracja telefonu. Począwszy na ustawieniach profilów, zegara, klawiszów na pulpicie, a na nazwie naszego teflonu podczas łączenia z BT skończywszy.
\System\fonts\
Chcąc zmienić odrobinkę wygląd telefonu możemy zmienić także czcionki. System Symbian umożliwia odczyt czcionek w formacie *.grd. Można je tworzyć za pomocą kilku aplikacji. Np. Easy GDR Creater For Series 60, GDRTool.
C:\System\Data\Bookmarks – zakładki przeglądarki
C:\System\Data\smssegst.dat, C:\System\Data\smsreast.dat, C:\System\Data\Cdbv2.dat, C:\System\Schedules\Schedules.dat,\System\Mail\*.*
Są to pliki, jakie powinny być zabezpieczone, kiedy chcemy zrobić kopię zapasową wiadomości. Pierwszy to lista wysłanych wiadomości, drugi to lista odebranych wiadomości, trzeci to spis punktów dostępu MMS/GPRS. Kolejny to nic innego jak harmonogram wysyłanych wiadomości. Wszystkie pliki z ostatniego katalogu to pełne wiadomości, załączniki MMS-ów, maili etc.
C:\System\Data\Logbu.dat – w tym pliku trzymane są dane o przychodzących/wychodzących wiadomościach rozmowach etc.
C:\System\Data\dbProfile.db, C:\System\Data\syssnd.dat – w tych dwóch (sic!) Plikach trzymane są ustawienia profili.
C:\System\Data\Calendar, C:\System\Data\Almsvr.dat – tu znajdziemy wpisy kalendarza I alarmów.
Omówmy teraz najczęstsze i najważniejsze rozszerzenia plików systemu Symbian;
*.app - GUI aplikacji, często też i cały program.
*.ctl - kontrolki systemu.
*.dll - (Dynamic Link Library) pliki bibliotek \System\Libs\
*.exe - program wykonywalny, zazwyczaj program konsolowy.
*.fsy - pluginy systemu
*.ldd - sterownik dysków logicznych
*.lib - statyczne biblioteki systemu.
*.mda - A media-server plug-in DLL.
*.mdl - MIME recognizer. Umożliwiają start aplikacji wraz z systemem jak i powiązania plików z aplikacjami.
*.pdd - sterownik dysków fizycznych
*.pdl - sterowniki drukarki
*.rdl - recognizer
*.mbm – pliki graficzne Symbian/Epoc. Tworzy się je za pomocą aplikacji bmconv.exe jak można się spodziewać jest to aplikacja konsolowa, dlatego też powstało kilka programów ułatwiających z nim pracę: MBMWhizard, MBMTool by Alezz, MBMTool by B13
*.sis – Symbian installation file – plik instalatora dowolnych plików w dowolne miejsce. Do stworzenia takiego instalatora używa się programu makesis.exe jest to mały konsolowy programik, do którego napisano wiele nakładek graficznych (MakeSIS, KVT Symbian Installer, SISTool by Alezz, SisToolbyB13) ułatwiających pracę z programem. Do rozpakowania takiego pliku można użyć programu, UnMakeSIS.
*.aif - (Application information files) - plik przechowuje takie dane jak: ikony, nazwa aplikacji w różnych językach, capabilities, such as embedding, new-file and hidden, MIME-type support priorities. Możemy również edytować te pliki i zmieniać informację w nich zawarte. Służą do tego programy takie jak: AIFTool by Alezz, SymbianFilesDevep (UnAifFile.exe) by B13.

Praca z plikiem AIF w programie AIFTool by Alezz
*.rsc, *.rXX, nazwa_aplikacji_caption.rXX – Symbian resource – są to powiedzmy pliki językowe, zawierają wszystkie zasoby związane z językiem aplikacji. Jeżeli aplikacja obsługuje więcej niż jeden język. W miejsce XX będzie wstawiona liczba przypisana dla danego kraju (np. r27 dla Polski) Możemy przeprowadzić edycję tych plików za pomocą narzędzi takich jak: RSCEdit.exe, RSCTool by Alezz czy nawet edytora Hex. Zdarza się (najczęściej w plikach systemowych na dysku Z), że pliki resources są kompresowane, aby zmniejszyć ich rozmiar. Zawierają one praktycznie czysty tekst więc stopień kompresji jest znaczny, po kompresji rozmiar wynikowego pliku może być kilkukrotnie razy mniejszy od oryginału. Tak skompresowanych plików nie da się bezpośrednio edytować, należy je najpierw rozpakować. Robimy to aplikacją RscUnpackCon.exe lub RscUnpack.exe by Vovan888 (ewentualnie możemy rozpakować wiele plików, umożliwi nam to GroupRSCUnPack.exe by Zorn). Tak rozpakowane pliki można już edytować wspomnianymi wcześniej aplikacjami. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby wykonać proces odwrotny. Do pakowania plików *.res posłużymy się programem z SDK Symbiana o nazwie reszip.exe (znajduje się on w katalogu \SDK\bin\epoc32\release\winc\udeb\reszip.exe)

Edycja pliku RSC w programie RECTool

Edycja skompresowanego pliku *.res za pomocą RESUnpack’a. Program jest niedokończony i umożliwia jedynie otwarcie skompresowanego pliku i jego zapisanie jako rozpakowanego. Po mino istnienia okna edycji, wprowadzone zmiany w pliku nie zostaną zapisane!
A oto rozpiska wszystkich plików komponentów, bibliotek Symbian: system_definition_v8.0.xls
Kamil Ozirski








